Wattages trappen op Lichess

Je kunt geen wielerwedstrijd meer kijken zonder uitgebreid te worden bij gesproken over de wattages die de renners kunnen trappen. In de eerste reactie na de teleurstelling van een verloren tour de France gaf Tom Dumoulin aan dat zijn niveau wereldkampioen waardig was geweest maar dat Pogacar (6.5 watt per kilo!) toch een minuut onder zijn tijd was gebleven.

Onbedoeld ratel je dan toch even de discussie op of dit wel klopt! Zie bijvoorbeeld dit verhaal.

Op online schaakpagina’s heb je inmiddels vergelijkbare getallen die je kunt vergelijken. Hoe goed speelt iemand eigenlijk? Kan dat eigenlijk wel gezien zijn rating! Op Lichess wordt dit de “average centipawn loss” per zet genoemd. Vrij vertaald hoeveel slechter is jou zet ten opzichte van de beste optie volgens de computer. Hoe lager het getal hoe beter dus. Zo ziet u in het tabelletje hieronder dat meer bedenktijd tot een net iets hoger niveau van zetten leidt in mijn geval.

Vervolgens kan je deze gemiddeldes verder ontleden door ze te berekenen per opening, kleur, en niveau van je tegenstanders. Ook of je met of zonder dames op het bord speelt kan apart in kaart worden gebracht.

Bovenstaande gegevens zijn voor mijn zwartpartijen en dan blijk ik in het snelschaken (3+2) en rapid (10+0) wat minder te spelen met zwart dan overall en in het klassiek (20+10) juist beter. Deze informatie was tijdens de voorbesprekingen van LSG 1 wedstrijden bijzonder nuttig geweest. De eerste 10 jaar dat ik bij LSG speelde zaten we altijd te discussiëren wie nou beter met wit en zwart speelde en daar kwamen we natuurlijk nooit uit (al kreeg Bosman wel altijd zwart en van Haastert altijd wit!). Die discussies kunnen nu dan eigenlijk met data worden onderbouwd. Dus als u weer eens wit claimt voor de volgende wedstrijd, analyses erbij graag.

Naast het puur kijken naar het gemiddeldes kan je ook over tijd volgen hoe het gaat. Zo was ik in juni (2020-6) goed aan vakantie toe (na 3 maanden corona) maar moest je me begin september (2020-9) niet tegenkomen!

Een andere leuke statistiek die je kunt bekijken is hoe effectief je bent in het afstraffen van de tegenstander in verschillende fases van de partij. Ze kun je tegen mij het beste fouten maken in de opening, dan moet ik er nog even inkomen, maar later in de partij ben ik genadeloos (nou ja rond de 75-80% genadeloos dan).

Leuke getallen om eens voor je eigen partijen te bekijken. Hoe meer partijen je speelt hoe betrouwbaarder de analyses worden natuurlijk.

Net als bij de wattages van wielrenners is het natuurlijk het geval dat de getallen ook gebruikt kunnen worden om valsspelen te identificeren. Als iemand 3 partijen achterelkaar een “average centipawn loss score” heeft van kleiner dan 20 dan duurt het niet lang voordat iemand in de chat voor cheater wordt uitgemaakt! Zo speelde ik een aantal weken geleden een 10+0 potje waarin ik een average centipawn loss score van 10 kwam (https://lichess.org/DRXpH9aw/white#37). Oei dat is verdacht. Ter verdediging, ik had die variant op een potje op de interne tegen Mark van der Werf al een keer op het bord had gehad en had een sterke verbetering gevonden. Dit nieuwtje monde uit in een doorslaande aanval, toen zwart een keer een goede verdediging miste. Dat moet je dus niet te vaak doen natuurlijk!

Door Eelke Wiersma

3 reacties op “Wattages trappen op Lichess
  1. Peter schreef:

    Mooi stuk! En heel interessant dit, een soort schaaktechnische psychoanalyse.

  2. Raoul schreef:

    Eelke, leuk verhaal. Ik had er ook weleens naar gekeken. Maar ik vraag me wel af hoe het zit met je stijl en het centipion verlies. in een rustige stelling zul je veelal 0,1 verlies hebben, elke zet opnieuw; terwijl in een hyperscherpe stelling het centipion verlies heel hoog is. En wat in een totaal gewonnen stelling? Je doet een zet die leidt tot +6; maar er was ook een die +8 geeft? En is het goed voor je gemiddelde als je een potremise eindspel nog 20 zetten (foutloos, want waardering blijft 0.00) doorspeelt?

    Zo heb ik in vluggertjes met wit een hoger centipionverlies (47,6), dan met zwart (43,2). Volgens mij komt dat vooral doordat ik in een Benoni altijd groot voordeel heb, maar er soms in een vluggertje niet in slaag om een stelling met +veel te winnen.
    Verder ben ik in de opening dodelijk: opportunisme 100%!

  3. e.wiersma schreef:

    Teamgenoten (Raoul/Peter),

    Goed zo de eerste interesse is gewekt. Dat is noodzakelijk om het leerproces op gang te brengen.

    Naast de opties die ik liet zien kan je o.a. scores bekijken;
    *per fase in de partij (opening/middenspel/eindspel)
    *per materiaal verhoudingen (gelijk, +1 tot +2, >+6 etc.)

    Je kunt ook meervoudige filters opgeven (bijv. Benoni+middenspel).

    Je moet altijd kijken naar de omstandigheden bij data-analyse natuurlijk. Wattages zullen ook anders zijn bij lange afstanden, in een waaier-etappe, of in de windtunnel, etc.