Schaken met een Oedipuscomplex
14 oktober 2007Zaterdag 13 oktober werd het 4e snelschaaktoernooi van Promotie gehouden in Zoetermeer. Aangezien ik ben begonnen bij deze vereniging en ook nog steeds lid ben, nam ik de invitatie die ik ontving uiteraard graag aan. Promotie is een club die aan zeer weinig veranderen onderhevig is. Bij binnenkomst kwam ik dan ook direct de bekende gezichten weer tegen. De meest markante figuren zal ik even kort bespreken.
De beste speler van de club is als sinds jaar en dag Bernard Bannink. Bernard is Fide-meester en is vooral de reden dat ik nooit clubkampioen ben geworden! Wie tegen Bernard speelt doet er verstandig aan de partijen kort te houden, aangezien zijn geheime wapen een groot stuk zitvlees is.
Willem Broekman is de webmaster van de club en berucht door zijn vreselijk saaie en altijd op remise beluste spel. De kracht bestaat hem dan ook uit het feit dat mensen de partij al depressief beginnen tegen hem. In mijn jonge jaren heb ik de eer gehad training van Willem te krijgen, en was het niet zo dat ik altijd Nederlands kampioen werd voor o.a. de Leidse jeugd met al hun landelijke trainingen?!
Dan komen we bij de indeler van de dag, tot dit jaar dus mijn collega, Gerhard Eggink. Voor zover als ik me kan herinneren is hij al betrokken als drijvende kracht achter de interne competitie. Zwartspelers moet ik waarschuwen voor zijn oneindige kennis van 1. f4 en dan vooral na het zwarte antwoord 1... e5. Tot slot heeft Gerhard jarenlang in Voorburg gewoond en in Woerden gewerkt, hetgeen met de trein jarenlang geen rechtstreekse verbinding is geweest terwijl dit zo langs de A12 niet heel moeilijk te realiseren lijkt. Nu de NS eindelijk ook het licht heeft gezien woont hij inmiddels al in Gouda...
Henk Breugem is inmiddels al 55 jaar lid van Promotie en Breugem sr. heeft de club opgericht in 1952 en was de eerste voorzitter. Ik kan me herinneren dat het altijd weer verdraaide lastig was om de opgetrokken vesting van Henk weer te slechten. Wanneer u in het gezelschap van Henk bent zorg dan in ieder geval voor een pak gekoelde druivensap!
Graag had ik u nog willen vertellen over Manuel Nepveu, onlangs tot erelid benoemd, en zijn immer dikke en stinkende sigaar met daarbij de met peper beladen tomatensap. Legendarisch zijn de artikelen 'doctor doceert' die een must zijn in het clubblad. Als Manuel gaat rekenen achter het bord, reken er dan maar niet op. Maar helaas Manuel was er niet!
Het toernooi ving om 10.30 uur aan met in de invitatiegroep 12 deelnemers. Er zou worden gespeeld met 10 minuten op de klok waarbij iedereen elkaar zou treffen. De ratingfavoriet was onze eigen Edwin waarna ik op een passend afstandje de nummer 2 was. De organisatie had ook 2 vrouwen weten vast te leggen in de invitatiegroep, ik vermoed dat dit geen toeval is geweest en dat een overwinning van mij hoe dan ook uitgesloten moest worden.
Hoe kan het toch dat ik niet tegen vrouwen kan schaken (voor het gemak laat ik het even bij schaken)? Heb ik ze in een vorig leven misschien iets misdaan of moet het antwoord in diepere betekenis worden gezocht?
Al snel komen we dan bij mijn vriend Sigmund Freud en zijn Oedipuscomplex, een door seksualiteit bepaalde instinctieve erotische binding van het kind aan zijn ouders, waarbij de zoon zich voelt aangetrokken tot zijn moeder. De mythe:
Oedipusmythe in het kort
In de mythe voorspelt het Orakel dat Oedipus zijn vader om het leven zal brengen. Om dit te voorkomen wil de vader zijn zoon ombrengen. Hij bindt zijn zoon vast aan zijn voeten (Oedipus betekent letterlijk gezwollen voeten) en geeft een herder de opdracht het kind naar de bergen te brengen en daar achter te laten. Zo wordt het knaapje bijna vermoord, maar de herder die de baby achter moet laten, krijgt medelijden. Hij geeft de baby mee aan een groep paardenhoeders die langskomen. Later hoort Oedipus van het Orakel dat hij zijn vader, die hij niet kent, zal vermoorden en met zijn moeder zal trouwen. Uit angst hiervoor vlucht hij weg.
Jaren later komt hij zijn biologische vader tegen, zonder het te weten, op een driesprong in een streek die Fokis heet. Als Oedipus de kruising nadert ziet hij een heraut en een man op paard en wagen die hem tegemoet komen. De heraut wil hem met veel geweld van de weg af jagen als de voerman hem daadwerkelijk opzij duwt. Hij geeft de man in blinde woede een klap. De oude man op de wagen grijpt zijn kans als Oedipus langs de wagen loopt, en hij geeft hem een klap op zijn hoofd met zijn stok. Onmiddellijk slaat Oedipus de man zodat hij achterover uit de wagen tuimelt. Hij vermoordt het hele gevolg, slechts een man kan ontsnappen.
Later passeert hij Thebe, dat geterroriseerd wordt door een sfinx. Deze sfinx doodt iedereen die het opgegeven raadsel niet kan oplossen. Het raadsel luidt: "Welk dier loopt 's ochtends op vier benen, 's middags op twee benen en 's avonds op drie?" Oedipus slaagt erin het raadsel op te lossen (Een mens "loopt" als baby op handen en voeten, als volwassene op twee benen en als hij oud is geworden loopt hij op drie benen: twee benen en een wandelstok). Zo verlost hij de stad van het monster. Hij wordt koning (na zijn vader te hebben vermoord) en wordt gevraagd met de koningin te trouwen (zijn moeder Iokaste). Wanneer later Thebe geteisterd wordt door een plaag, geeft het Orakel prijs dat dit komt door een ongestrafte moordenaar. Via de blinde profeet Tiresias komt men te weten dat het om Oedipus zelf gaat. De ongelukkige Oedipus steekt zichzelf de ogen uit en gaat rondzwerven als boetedoening.
Of zou het allemaal gewoon komen doordat ik tot mijn 19e borstvoeding heb gehad?
De ochtend begon voor mij zeer stroef en hoe ik met 3 uit 3 ben begonnen is me nog steeds een raadsel. Haas ging als een mes door de warme boter heen en ook Erik Hennink, een nieuw lid van Promotie, begon met 3 uit 3. De 4e ronde wachtte de eerste vrouw in de persoon van Pauline van Nies. Vol ontzag voor het andere geslacht liet ik mij als een klein kind overspelen maar toen alle rookwolken waren opgetrokken bleken beide vlaggen gevallen te zijn waardoor ik nog een zeer onterechte remise mocht noteren. De 5e ronde bracht mij tegen de Haas. En wat doe je dan, als je verliest heeft hij de hele avond een grote mond en als je wint, heeft dit invloed op zijn gezelligheid tijdens de derde helft!
Aangezien ik al een half punt achter stond en nog tegen de andere vrouw in de groep moest spelen leek het me wel verantwoord gewoon te winnen. Bovendien blijft het mooi als een simpele onderbonder van wint van de grote Haas! Tot mijn niet geringe verbazing stond ik met 4½ uit 5 op de 2e plek achter Erik Hennink die gewoon door bleef scoren. Inmiddels werd de keel gesmeerd met het nodige bier wat de stroefheid ten goede kwam. Erik Hennink stortte een beetje in en Edwin liet nog een halfje liggen tegen Willem Broekman. Ik was inmiddels aardig op stoom geraakt en niets leek de overwinning in de weg te staan. Met nog 3 ronden te gaan stond ik een vol punt voor op Edwin. Vanaf dat moment was ik eigenlijk alleen nog maar bezig met de laatste ronde die ik namelijk nog moest spelen tegen de 2e vrouw in de groep waardoor ik prompt 2 halfjes liet liggen. Bij het ingaan van de laatste ronde stonden Edwin en ik dus gelijk en zou alles in de laatste ronde beslist gaan worden. Edwin won zijn laatste partij makkelijk en ik werd volgens verwachting geheel overspeeld door Linda (in de laatste ronde tegen de partner van de medekoploper, hoe verzin je het!) zodat zelfs een toren die ik cadeau kreeg niet meer mocht baten.
Het verschil tussen Edwin en ik zit hem dus in 2 vrouwen waartegen Edwin 2 punten haalt en ik een halfje. Je vraagt je af wat de constatering waard is. Kan Edwin gewoon beter schaken, houdt hij eigenlijk toch niet van vrouwen of spelen vrouwen tegen mij altijd hard (of not possible) to get? De invulling hiervan laat ik graag aan de lezer over.
Na afloop lekker gegeten bij de Griek, waar op de kaart de "Oedipusschotel" wat mij betreft niet zou misstaan en nog wat drankjes gedaan in het café. Echt veel hoef je niet te drinken tijdens een voetbalwedstrijd van het Nederlands elftal onder Van Basten, want die kater komt dan al snel!
-------------------------------------------------------------- Breugembokaal IV 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 bord -------------------------------------------------------------- Edwin van Haastert . 0 1 1 1 1 1 1 1 ½ 1 1 9½ Eelco Kuipers 1 . ½ 1 ½ 1 0 1 1 ½ 1 1 8½ Erik Hennink 0 ½ . ½ 0 ½ 1 1 1 1 ½ 1 7.0 Igor Coene 0 0 ½ . 1 1 ½ 1 0 ½ 1 1 6½ Pauline van Nies 0 ½ 1 0 . 0 ½ 0 1 ½ 1 1 5½ Bernard Bannink 0 0 ½ 0 1 . ½ 0 1 1 1 0 5.0 Linda Jap Tjoen San 0 1 0 ½ ½ ½ . 0 0 1 ½ 1 5.0 Niels Bos 0 0 0 0 1 1 1 . 0 0 1 1 5.0 Marco de Groot 0 0 0 1 0 0 1 1 . 1 0 1 5.0 Willem Broekman ½ ½ 0 ½ ½ 0 0 1 0 . 1 0 4.0 Jan Kalkwijk 0 0 ½ 0 0 0 ½ 0 1 0 . ½ 2½ Eugene Verwiel 0 0 0 0 0 1 0 0 0 1 ½ . 2½ --------------------------------------------------------------
