Prima vereniging, dat LSG. De ruim een eeuw oude amateurvereniging blaakt van energie, organiseert jaarlijks het Noteboom-toernooi en heeft échte teams, er is zichtbaar een plezierige band tussen de leden. LSG heeft ook spelers in het eerste team die gewoon aan de interne competitie deelnemen. Sommige spelers - Martin Roobol, Edwin van Haastert en Stefan van Blitterswijk- maken er al vanaf hun puberteit, zo'n tien jaar geleden, zeg maar, deel van uit. Leon Konings, een geval apart, is bijna vijfendertig jaar lid én speelt ook al bijna zo lang in het eerste. Raoul van Ketel was tien jaar terug teamleider, ging toen écht schaken en is nu ook een vaste kracht. Andere trouwe blijvertjes in LSG als de heren de Graaff (RAG), van Putten, Kuipers en De Heer bemannen het tweede team. De laatste, Machiel de Heer, zwaait luchtig de voorzittersscepter, zonder de uitstraling waarvan bestuurders zich doorgaans bedienen. Argumenten voor de keus om een amateurvereniging te zijn, ook als je in de meesterklasse speelt, liggen hier voor het oprapen. Vijf jaar geleden zette LSG de stap naar het Denksportcentrum Leiden, een prima lokatie met zicht vanuit de bar op de spelers en borden.
Met een onbehaaglijk gevoel betreed ik de speelruimte. Bij mijn laatste bezoek, vorig jaar, lag hier een schaker opgebaard, even was dit toen een rouwcentrum voor een vriend. Gestorven tijdens een uitwedstrijd, in een gewonnen stelling, stierf hij precies zoals hij altijd had gewenst. Twee grote Utrechtse schakers gingen hem voor. Dr. A.G. Olland, tijdens het Nederlands kampioenschap 1933, eveneens in een winnende positie en Ed Spanjaard, tijdens een competitiewedstrijd in 1981. Toen diens vrouw het droeve nieuws hoorde vroeg ze: "Hoe stond hij". Maroczy zei ooit: "So möchte ich auch sterben, das ist der schönste Tod eines Schachmeisters". De partijen van Peter Vöge en Olland werden reglementair verloren verklaard, in het geval Spanjaard kregen zowel hij als diens tegenstander Schenk beiden een winstpunt.
Ik zie nu spelers zitten, tegenover elkaar, met de gedachten bij een zet, precies daar waar die halfopen kist en het spreekgestoelte waren opgesteld. Een glas witte landwijn ("Chablis is hier niet, Hans", weet Jan Timman op voorhand), de bar en het ontwaren van een jongetje op bijna drie meter hoogte, op de schouder van vader Roobol - zoon Tim, het jongste LSG-lid ooit - brengen me snel weer bij de les. LSG, een bloeiende vereniging, met spelers, dat wel, die hun leven vooral verstandig lijken in te richten en met glans geslaagd zijn voor de inburgeringscursus. Hoog karnemelkgehalte, niks bohémien of sympathieke schaakafwijkingen. We studeren, we hebben een uitstekende baan, de speelse jonge honden van weleer zijn aan het huwen en krijgen kinderen. Drankgebruik en doorzakken was vroeger leuk, de focus staat nu op zwanger en zogend. Kleine zorgjes vormen een dreigende degradatie en te weinig jeugdig talent. De traditionele toevoer van jeugdspelers van Op Eigen Wieken stagneert en ook Jan Smeets' vertrek deed pijn.
Iedereen weet dat LSG om 12.00 uur in het Denksportcentrum te Leiden haar wedstrijden speelt. Gewoon te bereiken via een weg die van Voorschoten naar Leiden voert, afslag richting Katwijk, ter hoogte van het Diamantplein. Makkelijk te vinden. Het geklaag van sommige ZZICT-spelers over de vindbaarheid en het aanvangstijdstip wuift ook de eigen coach Henk Verstappen weg: "Kom jongens, dat is al jaren zo, het is reglementair gewoon toegestaan om op 12.00 uur te beginnen". Jan Timman had het er moeilijk mee. Niet tijdig geïnformeerd, arriveert hij 50 minuten te laat. Ook twee Duitse ZZICT-spelers zijn aan de late kant omdat ze geen kaart kunnen lezen. Gelet op de voortdurend wisselende speellocatie van de landskampioen zelf, zou het toch een paradijselijke ervaring moeten zijn, om gewoon in een denksportcentrum te mogen spelen dat daar al een tijdje staat.
Bijna was het de degradatiekandidaat gelukt de reus en eeuwig landskampioen ZZICT beentje te lichten. Wie gunde het de underdog niet? De bij ZZICT weggebleven Leidenaren John van der Wiel en Erik van den Doel leken een handje te willen helpen en de overgebleven (bijna) Leidse Rini Kuijf toonde ook het juiste gevoel en warmte voor de underdog. Hij overzag volledig een op zich legale zet tegen de door hem bewonderde Leon Konings. Deze is nogal handig in Chinese vechtsporten wat vaak tot uiterst correct gedrag van tegenstanders leidt. Voor Rini was de misser extra zuur, omdat hij een expert is in het gespeelde gambiet. ZZICT-coach Henk Verstappen moest op het laatste moment invallen en was zo blij met een lovende opmerking van Ivan Sokolov, tijdens de partij, over z'n strategisch inzicht, dat hij terstond de kluts en de partij verloor. Het hielp allemaal niet, de Leidse ploeg verloor nipt. Daarmee zijn de wedstrijden deze maand tegen Utrecht I en HWP nu tot heuse degradatieduels uitgegroeid.
Nét 5½ - 4½. Niet de uitslag volgens het ratingverschil, al trok ZZICT-invaller Henk V. de zaak natuurlijk naar beneden. Bijna had LSG de wedstrijd met grote cijfers gewonnen. Dat ze altijd om 12.00 uur beginnen bij LSG, was niet bij iedereen doorgedrongen - ondanks de protesten vorig jaar en de Woo-Ping reservaties die landelijk berucht zijn geworden. LSG begint om 12.00 uur omdat ze anders te laat bij de Chinees komen. Zo dacht Timman om tien voor 1 ruim op tijd te zijn, in plaats van vijftig minuten te laat. Nog erger was het met de Duitsers gesteld. Ze konden de weg niet vinden. Duitsers die kaart kunnen lezen, ik ken ze niet.
Nu is Leiden voor iedere automobilist een drama. Zeker als je er de weg niet weet. Geen ringweg, voortdurend opstoppingen en stoplichten, geen richtingsaanduidingen. Het centrum is helemaal een ramp. Op het Rapenburg was eens een plek, daar kon je wel naartoe rijden, maar weg kwam je er niet meer. Niet rechtdoor, terug ook niet en rechtsaf evenmin. De enige legale manier om de plek te verlaten was linksaf de gracht in en de bergingsdienst bellen. Hoogtepunt is de parkeergarage boven de supermarkt op de hoek van Breestraat. De ingang is alleen te bereiken via een voor buitenstaanders onvindbaar steegje, waarvan ze de rijrichting telkens veranderen. Die parkeergarage heeft dus weinig klanten. Verder was er nog een speler bij Breda (ik zal geen naam noemen), die wel om 1 uur kon, maar niet om 12 uur. Het had te maken met een sjoelafspraak. Kortom, ZZICT verscheen niet bepaald optimaal aan de start daar bij LSG - en dan nog winnen ook. Arm LSG, die jongens gaan degraderen.
Zelf overzag ik weer eens wat. En deze keer kwam ik er niet mee weg:
L. Konings - R. Kuijf
1. d4 d5 2. c4 e6 3. Pc3 c5 4. cxd5 cxd4 5. Dxd4 Pc6 6. Dd1 exd5 7. Dxd5 Ld7 8. Pf3 Pf6 9. Dd1 Lc5 10. e3 De7 11. Le2 0-0 12. a3 Tfd8 13. b4 Lb6 14. 0-0 Lf5 15. De1 Pe5 16. Pd4?! - Zo krijgt wit geen voordeel, maar het passief op de pion gaan zitten is niets voor Leon. - 16... Lxd4 17. exd4 Txd4 18. Le3 Tdd8 - Direct ...Pd3 is toch beter, zwart staat goed. - 19. Ta2 Pd3 20. Da1 Pg4 21. Lxg4 Lxg4 22.Td2 - Het lijkt alsof zwart goed staat, maar hij kan waarschijnlijk het paard op d3 niet handhaven. - 22...Pe5?? - Op zich de juiste zet, behalve dat hij tactisch op slag verliest. Gewoon 22... b6 was aangewezen. Op 22... Td6?! volgt 23. Pb5 Tg6 24. Txd3 Lh3 25. f3! Typisch een zet van het apparaat. Ook nu staat wit beter: 25... Lxg2 26. Tf2 Lxf3+ 27. Kf1 - 23. Pd5 - Volkomen gemist dat dit nu kan. - 23... De6 24. Pc7 Df5 25. Pxa8 Txd2 - Nog een belachelijke zet, veel beter was: 25... Pf3+ 26. gxf3 Txd2 27. Dc3! en door de matdreiging op de onderste rij na 27... Lxf3 28. Dc7! wint wit. - 26.Lxd2 Pf3+ 27.Kh1 Pxd2 28.Dd4 - Ook nog gemist. 1-0
Timman had last van zijn tijdgebrek. Of die Middelburg is een goede speler. Met een TPR richting 2700 hard op weg naar een GM-norm in de Meesterklasse:
T. Middelburg - J. Timman
1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Pc3 Pf6 4. Lb5 Lb4 5. 0-0 0-0 6. d3 d6 7. Lg5 Lxc3 8. bxc3 De7 9. Te1 Pd8 10. d4 Pe6 11. Lc1 c6 12. Lf1 Dc7 13. g3 Te8 14. Lg2 h6 15. h3 c5 16. d5 Pf8 17. Ph4 Pg6 18. Pf5 Lxf5 19. exf5 Pe7 20. g4 Da5 21. g5 hxg5 22. Lxg5 Ph7 23. Lxe7 Txe7 24. Te3 Pf6 25. a4 e4 26. f3 c4 27. fxe4 Dc5 28. Dd4 Pxd5 29. Dxc5 dxc5 30. Tg3 Pf6 31. Kh1 Td8 32. Tg1 Te5 33. Lf3 Pe8 34. T3g2 Td7 35. Kh2 f6 - Het staat ongeveer gelijk en na wat geschuif werd het remise, al leek het dat wit de kansen kreeg.
Joost Hoogendoorn stond goed, zag mij verliezen en dacht: 'Kuijf inhalen op de ratinglijst? Dat nooit!' en gaf alles weg.
Zo stonden we op een gegeven moment met 3½ - ½ achter. Maar daarmee was de koek voor LSG op. Jaap Vogel viel weer eens in, en gaf in hele goede stand remise. Cuijpers won soepel van Van Blitterswijk. Aan het eind moest Sokolov winnen bij de stand 4½ - 4½. Of hij echt gewonnen stond, was gezien het tijdverbruik van de tegenstander niet echt belangrijk. De jongens van Leiden zullen getandenknarst hebben.
Overigens valt dit hele gebeuren natuurlijk in het niet bij de kosmische ontmoeting ergens in Enschede aan bord 2. Volledig ontrokken aan het oog van de toeschouwers door hoog opgestapelde graanproducten, vond daar de strijd plaats om de Interplanetaire Broodtrommeltrofee. Opper warrior O. Lemmers at zich als eerste zichtbaar en versloeg zo zijn aartsrivaal M. Dambacher op alle fronten.
| LSG 1 | De Variant Breda | 4½ - 5½ |
|---|---|---|
| Rudy van Wessel | Ivan Sokolov | 0 - 1 |
| Tom Middelburg | Jan Timman | ½ - ½ |
| Michiel Bosman | X. Movsesian | 0 - 1 |
| Mark van der Werf | Fabian Doetling | ½ - ½ |
| Raoul van Ketel | X. Schmaltz | 0 - 1 |
| Edwin van Haastert | Joost Hoogendoorn | 1 - 0 |
| Jeroen Blokhuis | Henk Verstappen | 1 - 0 |
| Leon Konings | Rini Kuijf | 1 - 0 |
| Stefan van Blitterswijk | Frans Cuijpers | 0 - 1 |
| Martin Roobol | Jaap Vogel | ½ - ½ |
